Ο Άγιος Παΐσιος για το Άγχος και τις στιγμές ταραχής (Λογισμούς)

 

 Πώς αντιμετώπιζε το άγχος των ανθρώπων και την πρακτική πνευματική καθοδήγηση που έδινε για τις στιγμές της ταραχής ο Άγιος Παΐσιος 

 «Το Άγχος για το Μέλλον των Παιδιών»

Κάποτε επισκέφθηκε τον Άγιο στο καλυβάκι του ένας οικογενειάρχης, ο οποίος ήταν σε κατάσταση μεγάλου πανικού και άγχους για το μέλλον της οικογένειάς του.

 Του έλεγε:«Γέροντα, έχω τρία παιδιά, οι καιροί είναι δύσκολοι, δεν ξέρω αν θα προλάβω να τα μεγαλώσω, αν θα βρουν δουλειά, πώς θα ζήσουν σε αυτόν τον χαλασμένο κόσμο... Κοντεύω να τρελαθώ από την αγωνία».

 Ο Άγιος Παΐσιος τον άκουσε με πολλή αγάπη, χαμογέλασε και του είπε:

«Βρε ευλογημένε, εσύ προσπαθείς να γίνεις Θεός στη θέση του Θεού. Πες μου, όταν εσύ κοιμάσαι τη νύχτα, ποιος κυβερνάει τον κόσμο; Ποιος κρατάει την καρδιά σου να χτυπάει και τα παιδιά σου να αναπνέουν; Εσύ; Όχι, ο Θεός. Αφού λοιπόν ο Θεός προσέχει τα παιδιά σου όταν εσύ κοιμάσαι και δεν έχεις δυνάμεις, γιατί δεν Του τα εμπιστεύεσαι και την ημέρα που είσαι ξύπνιος;»

Ο άνθρωπος εκείνος ένιωσε αμέσως ένα τεράστιο βάρος να φεύγει από πάνω του. Κατάλαβε ότι η αγωνία του δεν βοηθούσε σε τίποτα, παρά μόνο του έκλεβε τη χαρά της οικογένειας.

 Πώς Συνιστούσε να Προσευχόμαστε στις Στιγμές Ταραχής

Ο Άγιος δεν έδινε περίπλοκους κανόνες. Για τις στιγμές που το άγχος «έπνιγε» τον άνθρωπο, πρότεινε μια πολύ απλή αλλά βαθιά προσέγγιση:

 Η Ευχή: Συνιστούσε την αδιάλειπτη επανάληψη της ευχής: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με» ή «Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον ημάς». 

Έλεγε ότι η ευχή αυτή λειτουργεί σαν πνευματικό «φάρμακο» που γαληνεύει τον νου και διώχνει τους κακούς λογισμούς.

Το «Να 'ναι Ευλογημένο»: Όταν ερχόταν μια αναποδιά που προκαλούσε άγχος, έλεγε να σταματάμε για ένα δευτερόλεπτο και να λέμε μέσα μας: «Θεέ μου, Εσύ ξέρεις γιατί έγινε αυτό. Να 'ναι ευλογημένο. Βοήθησέ με να το αντιμετωπίσω».

Η Ευχαριστία Αντί για το Αίτημα: 

 Έλεγε ότι αντί να ζητάμε συνέχεια πράγματα από τον Θεό με αγωνία («Θεέ μου κάνε αυτό, σώσε με από εκείνο»), είναι ανώτερο να Τον ευχαριστούμε για όσα ήδη έχουμε. «Η ευχαριστία αφοπλίζει τον πειρασμό και ανοίγει τις πόρτες του Ουρανού», τόνιζε.

Είναι πραγματικά η μεγαλύτερη ευλογία και η πιο βαθιά ελευθερία να μπορεί ο άνθρωπος να αφήνει τη ζωή του με εμπιστοσύνη στα χέρια του Θεού.

Όπως έλεγε και ο ίδιος ο Άγιος Παΐσιος, αυτή η στάση είναι που φέρνει την αληθινή, εσωτερική ειρήνη, την οποία κανένας κοσμικός παράγοντας δεν μπορεί να κλονίσει.

Ρήσεις του Αγίου Παΐσιου:

«Εκείνος που αγωνίζεται πολύ καιρό και δεν βλέπει πνευματική πρόοδο έχει υπερηφάνεια και εγωισμό. Πνευματική πρόοδος υπάρχει εκεί που υπάρχει πολύ ταπείνωση».

«Συνετός και μυαλωμένος άνθρωπος είναι εκείνος που αντελήφθη καλώς ότι υπάρχει τέρμα της παρούσης ζωής και σπεύδει και αυτός να θέσει τέρμα εις τα σφάλματα και ελαττώματά του».

«Η εμπιστοσύνη στον θεό είναι μια συνεχής μυστική προσευχή που φέρνει αθόρυβα τις δυνάμεις του θεού εκεί που χρειάζονται και την ώρα που χρειάζονται».

«Ο Θεός από εμάς θέλει μόνο την προαίρεση και την αγαθή διάθεση που θα την εκδηλώνουμε με το λίγο φιλότιμο αγώνα μας και την συναίσθηση της αμαρτωλότητάς μας. Όλα τα άλλα μας δίνει εκείνος».

«Στον ουρανό δεν ανεβαίνει κανείς με το κοσμικό ανέβασμα, αλλά με το πνευματικό κατέβασμα. Μόνο έτσι, βαδίζοντας «χαμηλά», χωράει από την στενή πύλη του παραδείσου».

«Στην εποχή μας, δυστυχώς η λογική κλόνισε την πίστη και γέμισε τις ψυχές με αμφιβολίες. Έτσι, επόμενο είναι να στερούμαστε τα θαύματα, γιατί το θαύμα ζείται και δεν εξηγείται».

«Μην έχουμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας. Η αυτοπεποίθηση είναι εμπόδιο στη Θεία Χάρη. Όταν αναθέτουμε τα πάντα στο Θεό, αυτός «υποχρεώνεται» να μας βοηθήσει».

«Η μεγαλύτερη αρρώστια είναι η υπερηφάνεια, η οποία μας μετέφερε από τον παράδεισο στη γη και από τη γη προσπαθεί να μας πάει στην κόλαση».

«Εάν θέλεις να «πιάσεις» τον Θεό, για να σε ακούσει, όταν προσευχηθείς, γύρισε το κουμπί στη ταπείνωση, γιατί σ’αυτήν την συχνότητα εργάζεται ο Θεός».

«Τίποτα δεν γίνεται χωρίς την πρόνοια του Θεού, και όπου υπάρχει η πρόνοια του Θεού, σίγουρα αυτό που συμβαίνει, όσο πικρό κι αν είναι, θα φέρει ωφέλεια στην ψυχή».

«Φροντίστε να γεμίσετε τη κασέτα της καρδιά σας τώρα που είστε νέοι. Γιατί αλλιώς, όταν γεράσετε, ανάμεσα από βυζαντινή μουσική θ’ ακούγονται και μπουζούκια».

"Γιατί είμαι ακόμη εδώ"? Τι έλεγε ο Άγιος Παΐσιος

Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης εξηγούσε ότι ο Θεός μάς κρατάει ακόμα στη ζωή για έναν και μοναδικό σκοπό: να μας δώσει χρόνο για μετάνοια και πνευματική προετοιμασία ώστε να κερδίσουμε την αιώνια ζωή.

Σύμφωνα με τις διδαχές του, η επίγεια ζωή δεν έχει σκοπό την καλοπέραση, αλλά αποτελεί την περίοδο όπου «δίνουμε εξετάσεις» για να πάρουμε το «διαβατήριο» για τον Παράδεισο.

Ο Άγιος Παΐσιος ανέλυε την απορία αυτή εστιάζοντας στα εξής σημεία:

 Ο Θεός, επειδή είναι φύσει αγαθός, περιμένει υπομονετικά τη διορθωτική μας πορεία. Αν βλέπει ότι κάποιος δεν είναι έτοιμος, του χαρίζει χρόνο για να μετανοήσει και να μην χαθεί η ψυχή του.

 Ο Θεός παίρνει τον κάθε άνθρωπο στην καλύτερη δυνατή πνευματική του φάση. Αν ζούμε ακόμα, σημαίνει ότι δεν έχουμε φτάσει στο μέγιστο πνευματικό σημείο που μπορούμε να επιτύχουμε ή ότι η ψυχή μας χρειάζεται περαιτέρω δοκιμασίες και καθαρισμό.

 Η επίγεια ζωή είναι ένας στίβος πνευματικού αγώνα. Ο Θεός μάς αφήνει εδώ για να αποδείξουμε το «φιλότιμό» μας, δηλαδή την έμπρακτη διάθεσή μας να μην Τον λυπήσουμε.

 Πολλές φορές η παράταση της ζωής ενός ανθρώπου εξυπηρετεί τη σωτηρία ή την πνευματική στήριξη των γύρω του (π.χ. της οικογένειας, των παιδιών ή του πλησίον).

«Αυτή η ζωή δεν είναι για να καλοπεράσουμε. Χρησιμεύει για να δίνουμε εξετάσεις προκειμένου να περάσουμε στην άλλη ζωή... Το παν είναι να συλλάβει ο άνθρωπος αυτό το βαθύτερο νόημα της ζωής» — Άγιος Παΐσιος.

 

Οι διδαχές του Αγίου Παϊσίου για τη διαχείριση των δοκιμασιών, των ασθενειών και τον θάνατο προσφέρουν βαθιά πνευματική παρηγοριά και ανατρέπουν τον κοσμικό τρόπο σκέψης.

  1. Η Διαχείριση των Δοκιμασιών και των Ασθενειών

Ο Άγιος Παΐσιος έπασχε ο ίδιος από καρκίνο στα τελευταία στάδια της ζωής του και υπέφερε από έντονους πόνους. Ωστόσο, αντιμετώπιζε την ασθένεια ως «δώρο» και «προκαταβολή» της βασιλείας των Ουρανών.

 Έλεγε χαρακτηριστικά ότι οι ασθένειες τον βοήθησαν στην πνευματική του ζωή περισσότερο από όσο όλη η ασκητική του άσκηση.

Η Στάση «Εσύ τη Δουλειά σου κι Εγώ τη Δική μου»: Όταν πονούσε, απευθυνόταν στην αρρώστια του λέγοντας: 

«Εσύ κάνε τη δουλειά σου (να τρως το σώμα) κι εγώ θα κάνω τη δική μου (να προσεύχομαι)».

 Ονόμαζε τον καρκίνο «αγία ασθένεια» γιατί, σε αντίθεση με έναν αιφνίδιο θάνατο, δίνει στον άνθρωπο τον απαραίτητο χρόνο να συνειδητοποιήσει την αιωνιότητα, να εξομολογηθεί και να προετοιμάσει την ψυχή του.

 Για τον Άγιο, η πραγματική πνευματική πρόοδος έρχεται όταν ο άνθρωπος καταφέρει να εκμηδενίσει το δικό του θέλημα και να εμπιστευτεί απόλυτα το σχέδιο του Θεού.

2. Τι Έλεγε για τον Θάνατο

 Για τον Άγιο Παΐσιο, ο θάνατος δεν είναι το τέλος, αλλά μια απλή μετάβαση. Παρομοίαζε τον θάνατο με το να φεύγει ένας δικός μας άνθρωπος για λίγα χρόνια στο εξωτερικό. Στενοχωριόμαστε που θα μας λείψει, αλλά ξέρουμε ότι θα τον ξαναδούμε.

 Έλεγε ότι αν ο άνθρωπος έχει έστω και μια ελάχιστη, ειλικρινή διάθεση («φιλότιμο») να μην πληγώσει τον Θεό, ο Θεός θα βρει την κατάλληλη στιγμή να τον πάρει σε ώρα μετάνοιας και θα τον... «σπρώξει σκανδαλωδώς» στον Παράδεισο

 Πίστευε ότι όσοι φοβούνται υπερβολικά τον θάνατο, αγαπούν με εγωισμό,τη μάταιη επίγεια ζωή. Αυτό τους οδηγεί σε μια διαρκή πνευματική νέκρα και δειλία, φοβούμενοι ακόμη και τα μικρόβια. Αντίθετα, η αγάπη και η αυτοθυσία γεννούν παλληκαριά απέναντι στο τέλος.

3. Πνευματικές Συμβουλές για την Καθημερινότητα

Το «Δοξασίτω ο Θεός»: Τόνιζε ότι η φράση αυτή δεν πρέπει να λείπει ποτέ από τα χείλη του πιστού, ακόμη και στις μεγαλύτερες δυσκολίες. 

 «Να ζείτε απλά και χωρίς πολλές σκέψεις, σαν το μικρό παιδί με τον πατέρα του».

 Η υπερβολική κοσμική λογική, κατά τον Άγιο, εμποδίζει τη Χάρη του Θεού και τα θαύματα. 

 Το Άγχος Είναι του Διαβόλου: Δίδασκε ότι όπου υπάρχει ταραχή, άγχος και απόγνωση, εκεί εργάζεται το πονηρό πνεύμα. Η πνευματική ζωή πρέπει να χαρακτηρίζεται από ειρήνη, εσωτερική ηρεμία και πραότητα.

Ο Άγιος Παΐσιος θεωρούσε το άγχος και τη στενοχώρια ως τις μεγαλύτερες ασθένειες της σύγχρονης εποχής. Έλεγε χαρακτηριστικά ότι το άγχος είναι «δουλειά του διαβόλου», ο οποίος προσπαθεί να κλέψει την ειρήνη από την καρδιά του ανθρώπου για να τον απογοητεύσει.

 

Οι βασικές του συμβουλές για την αντιμετώπιση του άγχους στην καθημερινότητα συνοψίζονται στα εξής σημεία:

 1. Η «Ανάθεση» των Προβλημάτων στον Θεό με Απόλυτη Εμπιστοσύνη:

 Ο Άγιος έλεγε ότι το άγχος γεννιέται όταν ο άνθρωπος προσπαθεί να λύσει τα πάντα με τη δική του, περιορισμένη λογική.

Η Λύση: Μόλις εμφανιστεί ένα πρόβλημα, ο πιστός πρέπει να κάνει αυτό που περνάει από το χέρι του και μετά να το «αναθέσει» στον Θεό με προσευχή. «Ρίξε το βάρος σου στον Χριστό και Εκείνος θα το κουβαλήσει», έλεγε.

 2. Η Απλοποίηση της Ζωής Η Παγίδα των Πολλών Αναγκών: 

 Πίστευε ότι οι άνθρωποι αγχώνονται επειδή γεμίζουν τη ζωή τους με περιττά πράγματα και τεχνητές ανάγκες. Κυνηγούν την πολυτέλεια και μετά τρέχουν να πληρώσουν τα χρέη.

Απλοποιήστε τη ζωή σας. Όσο πιο λίγα πράγματα χρειάζεται κανείς, τόσο λιγότερο άγχος έχει. Η απλότητα φέρνει ελευθερία και εσωτερική γαλήνη.

 3. Η δύναμη του «Καλού Λογισμού» Η Θετική Σκέψη:

Ο Άγιος Παΐσιος τόνιζε ότι τα πάντα εξαρτώνται από τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα. Ονόμαζε τους θετικούς πνευματικούς συλλογισμούς «καλούς λογισμούς».

 Ακόμη και σε μια αναποδιά, πρέπει να ψάχνουμε να βρούμε την καλή πλευρά. Αν βλέπουμε τα πάντα αρνητικά (με «πονηρούς λογισμούς»), μετατρέπουμε τη ζωή μας σε κόλαση, ακόμη κι αν έχουμε όλα τα αγαθά του κόσμου.

 4. Ζήστε στο «Σήμερα», Η Παγίδα του Μέλλοντος:  Το άγχος τρέφεται από την αβεβαιότητα του μέλλοντος και τις υποθέσεις («τι θα γίνει αν...»).

 "Ο Θεός δίνει τη Χάρη Του για να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες της σημερινής ημέρας, όχι του επόμενου μήνα ή του επόμενου έτους. Όταν αγχωνόμαστε για το μέλλον, προσπαθούμε να σηκώσουμε ένα βάρος χωρίς τη βοήθεια της Θείας Χάρης, γι' αυτό και λυγίζουμε. Όποιος εμπιστεύεται τον εαυτό του στον Θεό, δεν αγωνιά για τίποτα. Όταν βλέπεις άνθρωπο να έχει άγχος, να ξέρεις ότι δεν έχει εμπιστευτεί τη ζωή του στον Θεό» — Άγιος Παΐσιος.